Γεώργιος (Τζώρτζης) Μολφέτας. Επίκαιρος όσο ποτέ !

Γράφει ο Ανδρέας Κολαΐτης (Πτυχιούχος ΤΕΙ – Αθήνας)

Βιογραφία

Ο Γεώργιος (Τζώρτζης) Μολφέτας του Γερασίμου και της Αγγελικής το γένος Χωραφά, Ρισιάνος την καταγωγή, γεννήθηκε στο Αργοστόλι το 1871. Η οικογένειά του ανήκε στην μεσαία τάξη της εποχής, πράγμα που ασφαλώς του επέτρεψε πότε να έχει απόλυτη επαφή και πότε να κρατά τις κατάλληλες αποστάσεις με όλα τα κοινωνικά στρώματα.

Ο πατέρας του ήταν κτηματίας με μια μικρή ιδιοκτησία στην Χαλικερή Ερίσου. Το κύρος του όμως ήταν ηυξημένο, καθώς ασκούσε και το επάγγελμα του Δικολάβου. Όπως ήταν φυσικό προόριζε τον γιο του για σπουδές και μάλιστα στη νομική, για να γίνει ένας από τους τόσους σεβαστούς επιστήμονες που το νησί μας (τότε) διέθετε.  Δικαιολογημένα, ίσως, αγνόησε το γεγονός ότι το πνεύμα του νεαρού Τζώρτζη δεν μπορούσε να περιοριστεί στην επιστημονική μάθηση, όπως δεν περιοριζόταν στην σχολική. Ήταν ένας «κακός μαθητής», που είχε μείνει σε μία τάξη του Ελληνικού Σχολείου, η διαγωγή του είχε μειωθεί σε «μετρία» και μπορούμε να τον φανταστούμε εν ώρα μαθήματος να σκαρώνει στίχους, αντί να παρακολουθεί την παράδοση.

Με το που τελείωσε το σχολείο, το 1891, εξέδωσε σατυρική εφημερίδα σε στίχους, την οποία είχαν (και έχουν) την τιμή, οι Ληξουριώτες, να φέρει ως τίτλο το παρατσούκλι τους. Ονομαζόταν «ο Κολόμπος».

Ο πατέρας του όμως επέμενε για την δικηγορική σταδιοδρομία που ονειρεύοταν για τον πρωτότοκό του. Έτσι ο Τζώρτζης εγγράφεται στη Νομική και μεταβαίνει στην Αθήνα. Όμως σίγουρα κάποια απ’ τις εννιά Μούσες, δεν τον αφήνει να συγκεντρωθεί. Στην πρωτεύουσα, μέσω του Κεφαλλήνιου σατυρικού Μπάμπη Άνινου (1852 -1934) και του αδελφού του Θέμου (1845 – 1916) μπαίνει στους φιλολογικούς – καλλιτεχνικούς κύκλους, γνωρίζεται με τον ήδη διαπρέποντα σατυρικό Γεώργιο Σουρή (1853 – 1919) και αρχίζει να εκδίδει την σατυρική εφημερίδα «Αίσωπος», η οποία επαινείται από τον δημοσιογραφικό κόσμο, π.χ εφημερίδα “Ακρόπολις” του Βλάση Γαβριηλίδη (1848 – 1920).  Ωστόσο, ο Μολφέτας επέστρεψε από νοσταλγία και ύστερα από την οικονομική αποτυχία του εγχειρήματός του, πίσω στην Κεφαλονιά. Εγκαθίσταται μόνιμα πλέον στο Αργοστόλι, εγκαταλείπει τις σπουδές του και εκδίδει μέχρι τον πρόωρο θάνατό του, για 25 χρόνια, με τεράστια επιτυχία, το περίφημο «Ζιζάνιον». Την εφημερίδα στην οποία θα αφήσει όλο το πνευματικό του έργο, γραμμένο σε εκατοντάδες χιλιάδες εμπνευσμένους σκωπτικούς στίχους (καταδίκαζε τα κακώς κείμενα της εποχής του). Σημειωτέον η φήμη της εφημερίδας ξεπέρασε γρήγορα τα όρια του νησιού, αφού έφτασε να κυκλοφορεί σε 4.500 φύλλα, αριθμό εκπληκτικό για τα δεδομένα της εποχής. Μεταξύ των φανατικών αναγνωστών του, συγκαταλεγόταν και ο Ελευθέριος Βενιζέλος (1864 – 1936). Πέθανε ξαφνικά στις 2 Ιουλίου 1916 από πλευρίτιδα. Σύμφωνα με τον Γεώργιο Σουρή, ο θάνατός του «υπήρξε εθνική απώλεια … ήτο πολύ ανώτερος εμού στις προσωπικές σάτιρες»

Ταυτόχρονα με τη στιχουργία όμως, ο Μολφέτας ήταν και κιθαρίστας πανελλήνιας φήμης.. Μα όχι, όπως θα περίμενε κανείς, ως «πάρεργο» της ποίησης. Ο ποιητής μας, αν και αυτοδίδακτος, ήταν ένας άριστος κιθαρίστας, που υπερέβαινε σε ικανότητα και έργο έναν απλό δεξιοτέχνη. Όχι μόνο διασκεύαζε για την κιθάρα του αξιόλογα κομμάτια, αλλά έγραψε και δικές του συνθέσεις.

Thumb9409 2898Δείγματα γραφής του Μολφέτα μπορούμε ν’ απολαύσουμε διαμέσου του παρακάτω ποιήματος που σατυρίζει τις συνέπειες από τις έξωθεν οικονομικές παρεμβάσεις των εταίρων (Αγγλίας, Γαλλίας, Αυστρίας, Γερμανίας, Ρωσίας, Ιταλίας) με την υποθήκευση των φορολογικών εσόδων ώστε να εξασφαλισθεί η αποπληρωμή των δανείων συνεπεία  της εμπλοκής της χρεοκοπημένης Ελλάδας (και) από την σύρραξη του “ατυχούς πολέμου” με την Τουρκία το 1897. Ο Μολφέτας στο παρακάτω ποίημα καυτηριάζει τη φτώχεια και την ανεργία, την οικονομική ανισότητα και την φαυλότητα – διαπλοκή της εξουσίας. Δημοσιεύτηκε στο «Ζιζάνιο» στις 21/2/1901, θα μπορούσε όμως, να είχε γραφεί σήμερα στην εποχή των Μνημονίων μιας και οι αντιστοιχίες ανάμεσα στο τότε και το τώρα είναι παμπόλλες:

Είναι καιρός μου φαίνεται

να πάρω άλλα μέτρα

να φύγω κι από πίσω μου

να ρίξω μαύρη πέτρα.

Τι περιμένω μένοντας   

σε τόπο σαν ετούτο

όπου ενώ φημίζεται

για τον πολύ τον πλούτο

καμιά δεν βλέπεις πουθενά

να γίνεται εργασία

κι όλα τα χέρια της δουλειάς

είναι σ’ απελπισία.

Τι περιμένω μένοντας

στον τόπο τον τσιφούτη

που θάφτονται στις τράπεζες

χρυσοκανθάρων πλούτη,

χωρίς ελπίς να φαίνεται

κανείς των να θελήσει

τόσους εργάτες που πεινούν

μ’ αυτά να ωφελήσει.

Αλλού να πω να ζήσουμε

ν’ αλλάξουμε φυλλάδα

δεν υποφέρω πια μωρέ

να βλέπω την Ελλάδα

από εστία των Σοφών

της τέχνης και των Φώτων

σκηνή αισχρών κωμωδιών

κι αισχίστων γεγονότων.

Από μητέρα των κλεινών

Ηρώων και Γιγάντων

μητέρα της φαυλότητος

και των κακών απάντων.

Από σεμνή και άσπιλον

Παρθένα των αιώνων

γωνία διαπρέπουσα

στα ψέματα και μόνο.

Έτερο έργο του Μολφέτα μέσω του παρακάτω Επίγραμματος:

Ενταύθα ετελεύτησε
υπομονετικό γαϊδούρι.
Διότι επροτίμησε
γαϊδούρι ν’απομείνει,
ενώ μπορούσε Επίσκοπος
και Δήμαρχος να γίνει.

Πηγές:

http://piotermilonas.blogspot.gr/2013/01/1898.html

http://para-tauta.blogspot.gr/p/blog-page_739.html

http://www.biblionet.gr/main.asp?page=results&Titlesid=101352

http://pylaros.blogspot.gr/2012/11/blog-post_10.html

http://365335.blogspot.gr/2015/06/blog-post.html

http://www.sansimera.gr/biographies/1531 

www.koniosbooks.gr

https://greece.terrabook.com/kefalonia/el/page/xalikeri

Απαγορεύεται ρητά η οποιαδήποτε χρήση, αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, φόρτωση (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή περιληπτικά του περιεχομένου του δικτυακού τόπου και των υπηρεσιών που προσφέρονται σε αυτό, χωρίς την προηγούμενη άδειά εκπροσώπου της Ιστοσελίδας (portoni.gr). Δείτε τους Όρους Χρήσεις