Πάνος Βαρδάκος: “Τση …λοκαντιέρας”-Η νέα γενιά διαθέτει ταλέντο

Το Θεατρικό Εργαστήρι Σύγχρονης Τέχνης παρουσιάζει το γνωστό έργο του Κάρλο Γκολντόνι “Η Λοκαντιέρα” στο Δημοτικό Θέατρο Ο Κέφαλος, την Παρασκευή 27, το Σάββατο 28 και την Κυριακή 29 Μαϊου.

Για το λόγο αυτό συναντήσαμε την ψυχή και την κινητήριος δύναμη που κρύβεται πίσω από το Θεατρικό Εργαστήρι, τον σκηνοθέτη και ηθοποιό Πάνο Βαρδάκο, ο οποίος μας εκμυστηρεύτηκε το όραμά του για την συγκεκριμένη θεατρική παράσταση αλλά και τις καλλιτεχνικές ανησυχίες του, τη νέα γενιά και τον ρόλο που διαδραματίζει στα πολιτιστικά δρώμενα του νησιού μας καθώς και τα μηνύματα που λαμβάνει ο ίδιος από τον κόσμο.

-Πείτε μας λίγα λόγια για την Λοκαντιέρα και τον Γκολντόνι

βαρδακοςΗ “Λοκαντιέρα” είναι ή “Εκδίκηση της Μιραντολίνας” ή “Του Επαίτη”, έχει διάφορους τίτλους, ο πιο γνωστός είναι “Η Λοκαντιέρα”. Είναι γραμμένη από τον Κάρλο Γκολντόνι, ο οποίος παρέλαβε την Comedia dell Arte, ένα είδος λαϊκού θεάτρου του δρόμου, και το έκανε λόγιο θέατρο. Έγραψε θεατρικά έργα ένα από αυτά είναι η Λοκαντιέρα, ένα άλλο είναι ο “Υπηρέτης δύο αφεντάδων”, είναι το “Καφενείο” είναι πολλά. Έγραψε και λειτούργησε στο θέατρο γύρω στα 1750, τα περισσότερά του έργα τα έγραψε στην Γαλλία, γιατί έφυγε από την Ιταλία αηδιασμένος από τις κριτικές και τον φθόνο διαφόρων συναδέλφων του και παρέμεινε στην Γαλλία μέχρι το θάνατό του.

-Γιατί “Τση Λοκαντιέρας”;

Είναι μία οπτική γωνία μέσα από την οποία βλέπω εγώ την παράσταση, συνηθιζόταν πριν από τους σεισμούς στις αρχές του αιώνα, τέλη 1880 , 1890, οι ιταλικοί θίασοι να έρχονται στην Κεφαλονιά και να παρουσιάζουν διάφορα θεατρικά έργα, όπερες, στον παλιό Κέφαλο. Συνηθιζόταν λοιπόν στην περίοδο του Καρναβαλιού να καλούν οι πρόεδροι και οι διάφοροι άρχοντες διάφορους θιάσους με ανάλογα κωμικά θέματα, θεατρικές παραστάσεις για να διασκεδάζει ο κόσμος. Κατάλοιπο αυτού του εθίμου ήταν αυτό που παίζανε στις πλατείες, στα χωριά  και στις ρούγες του Αργοστολιού οι κάτοικοι από τα Πουλάτα, ερχόντουσαν στο Αργοστόλι, παίρνανε ρούχα από το βεστιάριο του θεάτρου και παίζανε κομμάτια από τον Ερωτόκριτο, κυρίως στην Γκιόστρα.

-Πείτε μας λίγα λόγια για την παράσταση.

Ορμόμενος λοιπόν από αυτό το γενικότερο έθιμο πηγαίνω νοερά σε μία περίοδο τέτοια, σε ένα χωριό όπου ο πρόεδρος έχει κλείσει ένα θίασο  για να παρουσιάσει την Λοκαντιέρα. Η Λοκαντιέρα όμως δεν μπορεί να παρουσιαστεί γιατί ξαφνικά από το θίασο του Θεατρόνι η πρωταγωνίστρια ερωτεύεται με έναν νιο και σηκώνεται και φεύγει, κάποιοι άλλοι ηθοποιοί ήταν απλήρωτοι λόγω της τότε οικονομικής κρίσης και σηκώνονται και φεύγουνε. Και προκειμένου να χάσει τους ψήφους ο πρόεδρος και να δυσαρεστήσει τους ψηφοφόρους του αποφασίζει και επανδρώνει το θίασο με ερασιτέχνες ντόπιους. Και με αυτή την λογική ανεβαίνει η “Λοκαντιέρα” στο χωριό που γιορτάζει το Καρναβάλι. Για αυτό και όπως καταλαβαίνεις μπαίνει το “Τση Λοκαντιέρας”, όπως λέμε “Της Κακομοίρας” έτσι γίνεται τση Λοκαντιέρας όπου μέσα στην παράσταση αυτή παρουσιάζεται κατά κύριο λόγο το έργο του Γκολντόνι. Γίνονται ηθελημένα κάποια λάθη για να υπευθυμίσουν στους θεατές εκτός των κειμένων, των οποίων πρόσθετα έχω γράψει και των τραγουδιών όπου αφαιρετικά παρουσιάζουν και λένε τα σχόλια των θεατών που βλέπουν την παράσταση, εξελίσσεται η όλη ιστορία. Σαν να εξελίσσεται δηλαδή παράλληλα μαζί με τις αντιδράσεις του κόσμου και με το έργο. Αποστασιοποιημένα λοιπόν βλέπουμε κατά τη διάρκεια του έργου οι ίδιοι οι ηθοποιοί που είναι ερασιτέχνες να βρίσκονται σε ένα ονειρικό χώρο, στο σκηνικό, όπου τραγουδάνε σχολιάζοντας αυτά που παίζουν οι συνάδελφοι. Ή να τσακώνονται ή να χρησιμοποιούνε έριδες ντόπιες τις οποίες τις μεταφέρανε στους ρόλους τους για να μπορέσουν να τους παίξουνε. Με αυτή την λογική ανεβαίνει η παράσταση. Τη σκηνοθεσία, τους φωτισμούς, τα κουστούμια και τα σκηνικά τα έκανα εγώ, μάλιστα τα κουστούμια είναι σχεδόν αυθεντικά, τα οποία τα νοίκιασε το Θεατρικό Εργαστήρι από την Αθήνα και θα τα δείτε είναι όντως εντυπωσιακά. Τη μουσική την έχει γράψει ο Κώστας Χαριτάτος, τους στίχους τους γράψαμε μαζί, γιατί έπρεπε να γράψω αυτό που φανταζόμουνα και ο Κώστας να μπορέσει να τα βάλει μέσα στις νότες. Έτσι λοιπόν παρουσιάζουμε την παράσταση 27, 28 και 29 Μαϊου στο Δημοτικό Θέατρο Ο Κέφαλος στις 9 το βράδυ. Και την επόμενη εβδομάδα 4 και 5 Ιουνίου στην Αθήνα, 4 Ιούνη στο Θέατρο Βεάκη στο Πολυτεχνείο στις 9 το βράδυ και την Κυριακή 5 Ιούνη απογευματινή στις 7. Η επιχειρηματίας η κα Λεμπέση, μας παραχώρησε το Θέατρο δωρεάν και την ευχαριστούμε.  Όλη η παράσταση βγαίνει εξ ιδίων πόρων, ένα σημαντικό κομμάτι, θα έλεγα το 1/3 των εξόδων βγήκε από χορηγούς, ο καθένας έδωσε από ένα μικρό μεν αντίτιμο, αλλά μας δώσανε όλοι οι επιχειρηματίες του Αργοστολιού και θέλω να τους ευχαριστήσω γιατί σε τέτοιους χαλεπούς καιρούς είναι δύσκολο πράγμα και αυτή η γεναιοδωρία τους είναι πολύ συγκινητική και τους αφιερώνουμε και την παράσταση.

-Σας έγινε πρόσκληση για να παρουσιάσετε τη Λοκαντιέρα στην Αθήνα;

Όχι έχουμε ένα μέλος του Συλλόγου μας που είναι στην Αθήνα και έχει επιφορτιστεί να ενημερώσει τους Κεφαλονίτικους Συλλόγους και έχουμε προσλάβει μία κοπέλα η οποία έχει αναλάβει την προώθηση θεατρικών παραστάσεων. Ελπίζω ότι θα ευχαριστηθεί ο κόσμος αλλά εμένα με ενδιαφέρει να ευχαριστηθούνε και οι ερασιτέχνες ηθοποιοί, οι οποίοι δουλέψανε πολύ, αφιερώσανε πολύ από τον χρόνο τους και είναι σημαντικό πράγμα, είναι μία ανάσα για τους ίδιους αλλά και για την ίδια την πόλη. Όπως και άλλα πολιτιστικά Σωματεία έτσι και το Θεατρικό Εργαστήρι Σύγχρονης Τέχνης παρουσιάζει αυτή τη δουλειά με περίσσια αγάπη.

-Πως έγινε η επιλογή του συγκεκριμένου έργου;

Κάθε φορά κάνεις επιλογή πρώτον και κύριον από το υλικό που έχεις, δεν έχεις τη δυνατότητα όπως αν ήσουν στην Αθήνα σε μία επαγγελματική δουλειά και έχεις να επιλέξεις ανάμεσα σε πάρα πολλούς ηθοποιούς και επιλέγεις ακριβώς αυτό που θέλεις και αυτό που οραματίζεσαι. Εδώ προσαρμόζομαι ανάλογα με το υλικό, ανάλογα με την περίοδο, δεν μπορώ να ανεβάζω συνέχεια έργα που να έχουν ένα ύφος, γιατί αυτό κουράζει και τους ίδιους, και δεν τους εκπαιδεύει κιόλας, γιατί παράλληλα με την δουλειά που κάνουμε πρέπει να εκπαιδεύονται έτσι ώστε σε κάθε έργο να γίνονται και καλύτεροι, να μαθαίνουν περισσότερα πράγματα. Ήδη Γκολντόνι έχω ανεβάσει στην Κεφαλονιά δύο έργα, έχω ανεβάσει τον “Υπηρέτη δύο αφεντάδων” με το νεανικό Θεατρικό Εργαστήρι, και με τους ίδιους όταν ήταν η κεντρική σκηνή, τον “Ιμπρεσσάριο από την Σμύρνη”, αλλά από τα πιο γνωστά έργα του Γκολντόνι είναι η “Λοκαντιέρα” και ο “Υπηρέτης δύο αφεντάδων”, αυτά τα  οποία τον κάνανε πάρα πολύ διάσημο σε όλο τον πλανήτη.

-Ποια είναι τα μηνύματα που λαμβάνετε από τον κόσμο για τις θεατρικές παραστάσεις;

Πιστεύω ότι προσπαθούμε και κάνουμε καλή δουλειά, ίσα ίσια χαίρω της φήμης ότι είμαι πάρα πολύ αυστηρός και δύσκολος στη δουλειά γιατί κανείς όταν αγαπάει κάτι το πολεμάει, δεν θέλω ο άνθρωπος, ο θεατής που θα ξεκινήσει από το σπίτι του να δει μία παράσταση να του εκμαιεύσω μια καλή κουβέντα με την αίσθηση ότι, “ξέρεις κάτι δεν βαριέσαι ερασιτέχνες είναι”. Ζούμε στον 20ο αιώνα δεν μπορούμε να ζούμε με αντιλήψη που διακατέχοντο αιώνες πριν, δεν μπορεί δηλαδή η Κεφαλονιά το 1800 να είχε παραγωγή, γιατί αν γυρίσεις πίσω και διαβάσεις ακόμα και στις όπερες που ερχόντουσαν εδώ πολλούς από τους ρόλους οι ιταλικοί θίασοι δεν τους φέρνανε μαζί τους, παίρνανε από τους ντόπιους. Δεν μπορεί λοιπόν το παρελθόν να είναι πιο σημαντικό και το παρόν να υπολείπεται. Πρέπει να κάνουμε προσπάθειες, ο καθένας όσο μπορεί και από τον τομέα του. Πιστεύω ότι αυτό αναγνωρίζεται από τον κόσμο, πολλές φορές αυτό μπορεί να είναι και λίγο αρνητικό σε σχέση με το να συμμετέχουν κάποιοι ερασιτέχνες γιατί ξέρουν ότι σε εμένα θα πρέπει να δίνονται ολοκληρωτικά όταν κάνουν αυτή τη δουλειά. Εγώ πιστεύω ότι το θέατρο είναι ένα, δεν είναι άλλο το ερασιτεχνικό και άλλο το επαγγελματικό, απλώς στο ένα δεν ζεις από αυτή τη δουλειά και στο άλλο ζεις, βέβαια ένας επαγγελματίας έχει και τα απαραίτητα εφόδια, αλλά δεν μου αρέσει να βλέπω έναν ερασιτέχνη επάνω στην σκηνή και να είναι περίπου καλός. Φέρω και μία ευθύνη για αυτό που κάνω και πρέπει να χαίρω και κάποιας εκτίμησης.

-Οι νέοι ενδιαφέρονται; Συμμετέχουν σε καλλιτεχνικές δράσεις;

Ο θίασος ο δικός μας έχει ως επί το πλείστον πιο νέο κόσμο από ότι παλιό. Μπορώ να πω ότι συνέχεια υπάρχει μία ανανέωση. Εγώ μετά από τόσα χρόνια που είχα το νεανικό τμήμα του Δήμου, που είναι από το 1985, εγώ ίδρυσα το Νεανικό Θεατρικό Τμήμα, πολλά από αυτά τα παιδιά, όχι όλα, έχουν μεγαλώσει, και όποια έχουν την ίδια διάθεση ξαναγυρίζουν και σαν ερασιτέχνες συνεχίζουν.

-Διαθέτει ταλέντο η νέα γενιά;

Ναι υπάρχει, δεν υπάρχει πολιτική αντίληψη, δεν εννοώ τα κόμματα που μας κυβερνάνε, αλλά πως πρέπει να είναι η ζωή μέσα από μία πολιτική άποψη, που είναι πάρα πολύ σημαντικό. Και αυτό φταίει ότι απαξιώθηκε η πολιτική σε μία γενικότερο επίπεδο και ο νέος δεν ασχολείται με αυτά τα πράγματα. Πρέπει να έχεις πολιτική θέση για να ξέρεις ότι πρέπει να φροντίζεις ομάδες ανθρώπων που μπορεί να μην είναι ίδιοι με σένα. Ή που να πρέπει να προβλέπεις σφάλματα που μπορεί να γίνουν ή να έχεις την ωριμότητα να επιλέγεις σωστά και να μη κάνεις λάθος επιλογές που θα είναι και εις βάρος των άλλων. Τα νέα παιδιά μέσα σε αυτή τη λογική δεν αισθάνονται ακόμα βολικά. Βέβαια είναι πολύ πιο απελευθερωμένα από ότι ήταν η παλιά γενιά το βλέπω και σε μένανε, οι παλιές γενιές, ήταν πολύ ωραία καταρτισμένοι, ήταν πάρα πολύ μορφωμένοι, θεατρικά δεν χορεύαν όλοι, δεν τραγουδούσανε όλοι, δεν είχαν αυτό το λύσιμο που έχουν τα νέα παιδιά. Γιατί όσο περνάνε τα χρόνια ο άνθρωπος απελευθερώνεται από πολλά κοινωνικά δεσμά και αυτό τον κάνει να εκφράζεται περισότερο.

-Για να επιστρέψουμε στην παράσταση από ότι κατάλαβα θα υπάρχει μία αμφίδρομη σχέση με τους θεατές;

Αυτά γίνονται επί σκηνής εξάλλου οι ίδιοι οι ηθοποιοί είναι και θεατές ταυτόχρονα γιατί τους πήραμε από το δρόμο και τους βάλαμε να παίξουνε κατά πως λέει και ο τελάλης στην αρχή. Βέβαια δεν το φέρνω σε ένα τέτοιο επίπεδο ώστε να ξεχαστεί η ιστορία γιατί έχω μάθει να σέβομαι το βασικό στόρι γιατί όλοι εμείς του θεάτρου υπάρχουμε γιατί υπάρχουν οι συγγραφείς. Δεν μπορεί ένας επαγγελματίας σκηνοθέτης ή ηθοποιός να αγνοεί τον αρχικό δημιουργό που είναι ο συγγραφέας. Γιατί η βασική ιστορία της Μιραντολίνας δεν είναι μόνο ότι μία γυναίκα μπορεί καταφέρει έναν άντρα και να τον κάνει υποχείριό της επειδή της φέρθηκε άσχημα, υπάρχουν από κάτω και άλλα επίπεδα, όπως είναι η αλαζονεία, όπως είναι η εξαγορά του χρήματος, όπως είναι οι συμπεριφορές άλλων ανθρώπων, τις οποίες ο κάθε άνθρωπος πρέπει να μπορεί και να τις αναγνώσει και ανάλογα να τις περάσει πλέον βιωματικά στην προσωπική του ζωή.

Απαγορεύεται ρητά η οποιαδήποτε χρήση, αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, φόρτωση (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή περιληπτικά του περιεχομένου του δικτυακού τόπου και των υπηρεσιών που προσφέρονται σε αυτό, χωρίς την προηγούμενη άδειά εκπροσώπου της Ιστοσελίδας (portoni.gr). Δείτε τους Όρους Χρήσεις